Leidse natuurkundigen stuitten op een verrassende interactie tussen elektronen en een resistlaag. De resistlaag blijkt elektrisch op te laden en te ontladen door invallende elektronen. Publicatie in Physical Review Letters.

Een samenwerking van fysici en scheikundigen organiseerde op 10-11 november in Amsterdam de LEELIS-conferentie over nieuwe computerchiptechnologie. Leids natuurkundige Joost Frenken is directeur van het organiserende instituut ARCNL.

Sander Blok heeft de derde editie gewonnen van de jaarlijkse LION Image Award. Hij maakte een kleurrijke afbeelding van gouden nanodeeltjes met een lage-energie elektronenmicroscoop.

NWO heeft Natuurkunde Vrije Programma’s toegekend aan vijf samenwerkingen tussen natuurkundigen aan verschillende universiteiten. De Universiteit Leiden is betrokken bij drie van deze vijf.

15 veelbelovende Leidse onderzoekers kunnen de komende jaren hun onderzoeksplan realiseren dankzij een Veni-financiering van NWO, waaronder de chemici dr. Wangyang, dr. Calle-Vallejo en dr. Chiodo en de astronoom dr. Tobin. Veni-onderzoekers zijn maximaal drie jaar geleden gepromoveerd. 15 onderzoekers…

Een overzicht van awards en prijzen die in 2019 zijn toegekend aan onze medewerkers en studenten, maar ook bijzondere benoemingen aan de Universiteit Leiden en andere instellingen.

Quantummechanica voor iedereen

Biofysicus Rolf Harkes heeft een microscoop ontwikkeld die individuele moleculen kan lokaliseren in levende cellen. Dit verbetert de traceertechnieken voor ziektes als kanker en Parkinson op cellulair niveau. Promotie op 13 januari 2016

Suikerhulpstoffen, die geneesmiddelen stabiliseren, kunnen onveilig zijn voor patiënten door onzuiverheden, ontdekte Daniel Weinbuch. ‘De biofarmaceutische industrie zou daarom nieuwe kwaliteitscriteria voor deze hulpstoffen moeten overwegen, voor een veiligere ontwikkeling van geneesmiddelen’, zegt…

Fysisch chemicus Rik Mom ontwikkelde een revolutionaire manier om katalysatoren in actie tot in detail te onderzoeken. Voor zijn werk kreeg hij tijdens zijn verdediging op 29 juni de onderscheiding cum laude.

Het onderzoeksproject QSPainRelief, dat 6,24 miljoen van de EU kreeg, is van start gegaan. Het project wil patiënten met chronische pijn helpen met nieuwe, gepersonaliseerde combinatiebehandelingen en wordt gecoördineerd door Elizabeth de Lange van het Leiden Academic Center for Drug Research.

Van de negen Jong Talent Afstudeerprijzen gaan er vier naar Leidse alumni. Zij ontvangen de prijs op 29 november van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Alle vier werken nu als promovendus in Leiden. De jury roemt hun innovatieve aanpak.

Tot nu toe verliepen processen van het maken van ‘dunne films’ – met toepassingen in bijvoorbeeld smartphones en zonnebrillen - volgens de ‘trial and error’-methode. Vincent Fokkema van het Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde heeft nu een uniek instrument ontwikkeld waarmee de processen…

Natuurkundige Milan Allan gaat een instrument bouwen dat het onderzoek naar supergeleiding verder kan brengen. Hij krijgt daarvoor een ERC Consolidator Grant van twee miljoen euro in vijf jaar tijd. Met zijn programma PairNoise wil hij gepaarde elektronen kunnen waarnemen die ook blijken voor te komen…

Vanaf april 2011 staat in Leiden dé nationale faciliteit voor elektronenmicroscopie. Hier kunnen wetenschappers meer details van celstructuren zichtbaar maken dan nu in Nederland mogelijk is. Tien universiteiten en onderzoeksorganisaties werkten samen om de faciliteit voor elkaar te krijgen.

Nederlandse Life Science onderzoekers kopen samen de nieuwste en krachtigste elektronenmicroscoop die er is. Hij komt te staan in Leiden, maar kan op afstand bediend worden.

Het Kamerling Onnes Gebouw (KOG), waar Heike Kamerligh Onnes in 1908 in zijn koudelab temperaturen nabij het absolute nulpunt bereikte (-269 Celcius) en waar Hendrik Lorentz en Pieter Zeeman in 1896 ontdekten dat er lichte geladen deeltjes (elektronen) in de materie rondbewegen, is erkend als ‘EPS Historic…

Een Nederlands-Italiaans-Duits team van sterrenkundigen heeft een enorme gloed van radiostraling waargenomen rond een cluster van duizenden sterrenstelsels. Hiervoor richtten ze achttien nachten lang duizenden LOFAR-antennes op een gebied ter grootte van vier volle manen. Het is voor het eerst dat sterrenkundigen…

De eerste Leiden Science Family Day op zaterdag 6 oktober was een groot succes. Tijdens het Weekend van de Wetenschap brachten ruim 700 bezoekers waarvan 350 kinderen een bezoek aan de faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen. Met een programma bomvol experimenten, lezingen, rondleidingen en demonstraties…

Het is nog nooit gelukt om een enkel elektron te detecteren met zichtbaar licht via slechts één molecuul. Leids natuurkundige Michel Orrit en zijn onderzoeksgroep hebben nu een molecuul geïdentificeerd dat gevoelig genoeg is om een elektron te detecteren op een afstand van honderden nanometers. De resultaten…

Vanwege zijn grote aanpassingsvermogen maakt de cholerabacterie veel slachtoffers. Hoogleraar Ariane Briegel van het Institute of Biology heeft nu ontdekt dat deze kunst is toe te schrijven aan snelle zintuiglijke veranderingen in de bacterie. Publicatie in PNAS.

Bij de meeste mensen zitten er bacteriën in hun mond die tandplak vormen. Soms veroorzaken ze zelfs vervelende tandvleesontstekingen. De bacterie Treponema denticola kan ook een gevaarlijke ziekteverwekker zijn. Toch is er nog niet veel over bekend. Daar brachten Ariane Briegel en haar onderzoeksgroep…

Deeltjesversnellerinstituut CERN gaat de detector SND@LHC bouwen, een neutrinodetector bij de Large Hadron Collider (LHC). Dit is een voorganger voor SHiP, een detector die donkere materie moet gaan detecteren. Leids natuurkundige Alexey Boyarsky is een van de initiatiefnemers van beide projecten.

Hersenziekten zoals de ziekte van Alzheimer gaan gepaard met opeenhopingen van eiwitten in de hersenen. Maar het verband met de ziekte is niet duidelijk. In het tijdschrift PhysChemPhys publiceren Martina Huber, Enrico Zurlo en collega's een nieuwe methode om het klonteren te volgen.

Op donderdag 9 november organiseert de Universiteit Leiden haar jaarlijkse Physics Ladies Day voor vrouwelijke scholieren die op zoek zijn naar een studie na de middelbare school. Ter gelegenheid van deze feestelijke dag laten we nu alvast twee vrouwelijke onderzoekers aan het woord over hun ervaringen…

Leidse natuurkundigen en internationale collega's in Genève en Barcelona hebben het mechanisme bevestigd waardoor magic-angle grafeen supergeleidend wordt. Dit is een flinke stap naar het ophelderen van het mechanisme achter hoge-temperatuur-supergeleiding, een decennia oud mysterie voor natuurkundigen,…

De bewaker van ons genoom, het eiwit MutS, struint het DNA af op zoek naar spelfouten en zorgt ervoor dat deze hersteld worden. Een essentieel proces voor onze gezondheid. Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben ontdekt hoe dit eiwit precies werkt door MutS zichtbaar te…

Met een slag op de knop maakte gedeputeerde Liesbeth Spies een live verbinding met een microscoop 70 meter verderop. Hiermee opende ze op 27 oktober officieel het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy NeCEN. NeCEN heeft de twee meest geavanceerde cryo-transmissie elektronenmicroscopen voor biologische…

Het Netherlands Centre for Electron Nanoscopy (NeCEN) in Leiden opent zijn deuren op 27 oktober 2011. NeCEN geeft iedereen toegang tot de meest geavanceerde cryo-transmissie-elektronenmicroscopen ter wereld. Tien academische partners, lokale en nationale overheden en bedrijven werkten samen om dit centrum…

Het Instituut Biologie Leiden is per 1 mei een gasthoogleraar rijker: bioinformaticus Marnix Medema bekleedt een jaar lang de Van der Klaauw-leerstoel. Hij kijkt uit naar samenwerking en wil het bioinformatica-onderwijs een boost geven.

Professor Tom Lubensky (University of Pennsylvania) verblijft deze zomer in Leiden als de 64e Lorentz-hoogleraar op de afdeling theoretische fysica. Hij is een pionier in het veld van theoretische zachte materie en winnaar van de prestigieuze Buckley Condensed Matter Prize. We spreken hem over zijn…

De Universiteit Leiden werkt mee in vijf nieuwe Zwaartekrachtprojecten van NWO. Twee betreffen mentale stoornissen. De andere willen een een wetenschappelijke sprong maken op het gebied van gezond leven, de combinatie van menselijke en kunstmatige intelligentie en de bijzondere relatie tussen planten…

Confetti, steltenlopers en de nieuwe Einsteinfontein. Op maandag 2 september is het Gorlaeus Gebouw van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen feestelijk geopend. Samen met Constantijn van Oranje knipte een aantal studenten het lint door. Decaan Jasper Knoester: ‘Het gebouw staat, nu is het aan…

De European Research Council heeft een Starting Grant toegekend aan vijf jonge Leidse wetenschappers. Met maximaal 1,5 miljoen kunnen ze hun onderzoeksonderwerp verder uitdiepen.

Natuurkundigen in Leiden en Delft, TNO en twee technologiebedrijven gaan een nieuwe quantummicroscoop bouwen, die werkt bij extreem lage temperaturen van 10 millikelvin. Zij doen dit met hulp van een onderzoeksfinanciering van 1,4 miljoen euro van de Nationale Wetenschapsagenda. Cruciaal voor de praktische…

Leidse natuurkundigen en technici bouwden een microscoop die in één meting maar liefst vier belangrijke karakteristieken van een materiaal meet, en dat met nanoschaal-precisie. Deze microscoop kan zelfs complete quantumchips bekijken en brengt onderzoek en innovaties op het gebied van quantummaterialen…

Op initiatief van de provincie Zuid-Holland brachten Lambert van Nistelrooij, lid van het Europees Parlement voor het CDA en Govert Veldhuijzen, gedeputeerde Economische Zaken van de Provincie Zuid-Holland, op 13 januari jl. een werkbezoek aan de faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen en het…

Liposomen – nanobolletjes die bestaan uit vetachtige moleculen – zijn veelbelovend voor vaccinaties. Bio-farmaceutisch wetenschapper Naomi Benne ontdekte dat je de immuunreactie in diermodellen kan sturen door de lading van deze liposomen te veranderen. Op 8 september verdedigde ze succesvol haar proefschrift,…

The space between the stars isn't simply a void; it also contains substances such as methanol and carbon dioxide. So far, chemical theories have been unable to explain how these substances originate under circumstances that should make it impossible. Fedor Goumans has been awarded a Veni subsidy to…

Als gevolg van toenemende multiresistente ziekteverwekkers en wereldwijde pandemieën komen infectieziekten steeds vaker voor. Een diepere kennis van de interactie tussen bacteriën en menselijke cellen is nodig om nieuwe behandelingen te ontwikkelen. Ariane Briegel is sinds kort Medical Delta hoogleraar…

De eerste paal voor het nieuwe ruimere onderkomen voor het Centre for Human Drug Research op het Bioscience park is de grond ingegaan. Medio 2012 zal het testcentrum voor geneesmiddelen verhuizen naar het nieuwe pand.

Elektronen in grafeen gedragen zich als lichtdeeltjes; ze hebben geen massa en gaan overal doorheen. Heel handig als je droomt over nano-elektronica. Maar je moet ze wel in goede banen leiden. Carlo Beenakker gaat onderzoeken hoe. Hij kreeg er een ERC Advanced Grant voor van 1,5 miljoen euro.

Hoe kun je ervoor zorgen dat meer experimentele medicijnen de eindstreep halen? Nu haalt slechts één op de twintig kankermedicijnen die op mensen worden getest, uiteindelijk de markt. Een enorm verlies voor patiënt en maatschappij. Oncode-PACT wil met een subsidie van het Nationaal Groeifonds de beste…

Drie projecten met Leidse onderzoekers ontvangen van NWO een subsidie voor de bouw of vernieuwing van grootschalige onderzoeksfaciliteiten. Zij gaan werken aan elektronenmicroscopie, een X-omics initiatief en een röntgentelescoop. De projecten maken deel uit van de Nationale Roadmap voor Grootschalige…

Lezing, Tuesday Talks: Science Insights

Lezing, Tuesday Talk

Lezing, Tuesday Talks: Science Insights