In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Ambra Brizi gebruikt AI om studenten te laten reflecteren en kritischer te leren denken. ‘Wat zijn de beperkingen en wat is de kracht van deze technologie?’

Het ‘zwaard van Ommerschans’ uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden behoort tot een groep van zeldzame ‘reuzenzwaarden’ uit de bronstijd (1000-800 v.Chr.). De in totaal zes zwaarden zijn de afgelopen jaren intensief onderzocht door een internationaal team van wetenschappers van onder meer…

Sterrenkundigen van de Universiteit Leiden hebben - voor het eerst - zeldzame isotopen van koolstof en zuurstof gemeten in onze buur-sterren. Het is een nieuwe manier om de chemische evolutie van ons heelal beter te begrijpen. Het resultaat is vandaag gepubliceerd in het vakblad Nature Astronomy.

Ecoloog Sebastiaan Grosscurt werd na zijn studie een succesvol natuurjournalist. Toch besloot hij zich op de wetenschap te storten. Dit jaar begon hij aan zijn PhD-onderzoek naar het stapeleffect van licht- en geluidsvervuiling op het gedrag van dieren.

Al in 2030 kunnen batterijen in elektrische voertuigen wereldwijd volledig voorzien in de behoefte aan kortetermijnopslag van elektriciteit. Door ze aan te sluiten op het elektriciteitsnet kunnen ze hun opgeslagen energie leveren, waardoor de energiezekerheid verbetert en hernieuwbare technologieën…

Siemen Geerts is de eerste masterstudent van Archeologie die niet afstudeerde met een scriptie maar met een afstudeerproject. Voor zijn project ging hij aan de slag met de oude stadsverdediging van Haarlem. We spreken Siemen over zijn ervaringen. ‘Ik vind het leuk dat Gemeente Haarlem iets heeft aan…

Het project “Proteha mi”, een initiatief van het Archeologisch Instituut Bonaire (BONAI), heeft een belangrijke subsidie ontvangen in het kader van het Faro-initiatief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het Mondriaanfonds. Dit project is ontwikkeld in samenwerking met archeologen Daudi…

Hoe de grote meesters in de zestiende- en zeventiende eeuw leerden tekenen verschilt minder van een hedendaagse tekenklas of -boek dan je waarschijnlijk zal denken. Bijzonder hoogleraar Kunst op papier en perkament Yvonne Bleyerveld vertelt over de kunst van natekenen en modelboeken.

Digitale diagnosetools moeten het mogelijk maken om patiënten met spier- en gewrichtsklachten beter te diagnosticeren, zodat zij de juiste behandeling krijgen.

Kinderen met een politiecontact zijn niet voorbestemd om een aanhoudend crimineel ontwikkelingspad te volgen. Dat blijkt uit onderzoek van Babette van Hazebroek, die op 27 mei 2021 haar proefschrift verdedigt.

In de voetsporen van hoogleraar Jan Zaanen onderzoekt visiting fellow Louk Rademaker quantumeffecten in zogenaamde vreemde materialen. Onderzoek dat leidt tot nieuwe materialen voor gebruik in nieuwe technologie.

Niet alle duurzame businessmodellen hebben de impact die ze beloven, onthult Leidse milieuwetenschapper Levon Amatuni. Het delen van auto’s of het hergebruiken van telefoons, bijvoorbeeld, hebben een minder grote impact dan gedacht. Amatuni raadt mensen aan om ‘te focussen op echte veranderingen in…

Hoe ontstaan moleculen in de ruimte, en hoe evolueren ze? En hoe bepaalt dat uiteindelijk de chemische samenstelling van planeten en hun atmosferen? Het Dutch Astrochemistry Network (DANIII) krijgt 1,6 miljoen euro van NWO om dat uit te zoeken. Een grote groep Leidse astronomen en chemici neemt draagt…

Hoe reis je op de meest efficiënte manier? Reispaden van wilde primaten bieden nieuwe inzichten in de mentale vermogens van primaten, inclusief de mens. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van de Universiteit Leiden en de Universiteit van Amsterdam heeft de resultaten van dit wereldwijde…

De journalistiek is snel aan het veranderen. Digitale journalistiek maakt gebruik van informatie- en communicatietechnologie die zorgen voor een nieuwe manier werken. Daarmee veranderen ook journalistieke gewoonten, normen en waarden. Dat concludeert Tomás Dodds in zijn promotieonderzoek.

Regeringen en bedrijven streven steeds vaker naar een circulaire economie, maar wat is de beste manier daar te komen? Een internationale groep industriële ecologen schreef een rapport dat het belang van wetenschappelijke onderbouwing in praktijk en beleid benadrukt. ‘Als wetenschappers willen we op…

Negen studenten doken deze zomer in een uitdagend iGEM-project. Met hun idee willen ze antilichamen efficiënter maken – en leren ze ondertussen minstens zoveel over samenwerking, creativiteit en hun eigen toekomst.

De farmaceut Janssen maakt naar alle waarschijnlijkheid deze maand de resultaten bekend van de laatste testfase van hun veelbelovende coronavaccin. De Nederlandse faciliteit voor electronenmicroscopie NeCEN hielp het bedrijf bij de ontwikkeling van het vaccin. Ze hebben nu hun wetenschappelijke bevindingen…

Meer bouwen in stedelijk gebied is op de meeste plekken in Nederland de slimste manier om de huizencrisis aan te pakken. Dat blijkt uit onderzoek van Janneke van Oorschot, dat in een partnerblad van Nature werd gepubliceerd. En opvallend: dat hoeft niet ten koste te gaan van groen in de stad. Het kan…

Van je scriptie een wetenschappelijk artikel maken, hoe doe je dat? Dat weet Floortje Fontein die onderzoek deed naar inclusief leiderschap. Ze keek naar de manier waarop publieke managers een divers team aansturen. Voor haar scriptie kreeg ze een 9 en verschillende artikelen zijn met de resultaten…

Hoe veilig zijn de nanodeeltjes in transparante zonnecrème, anti-geursokken en bacterie-werende pleisters? Hoewel er op alle organismen microben zitten, houden de tools die de veiligheid van nanomaterialen inschatten daar nog nauwelijks rekening mee. Die invloed van microben bracht Bregje Brinkmann…

Als artsen beter kunnen inschatten wat de overlevingskansen van een patiënt zijn, helpt dat om te kiezen voor een bepaalde behandeling. Bij het zeldzame en kwaadaardige Ewing-sarcoom dat vooral kinderen en adolescenten treft, zou dat enorm helpen. Wiskundehoogleraar Marta Fiocco mag met een grote KWF-subsidie…

Van een nietszeggend blok kunststof tot een geavanceerd onderdeel dat bijdraagt aan de energietransitie. De technici en wetenschappers van onze faculteit denken het tot in de details uit én maken het werkelijkheid. Ook dit bijzondere project laat zien dat ze niet zonder elkaar kunnen.

Politici zijn in de loop van de 20e eeuw meer op experts gaan leunen. Ze doorspekken hun taal met woorden als ‘beleidspaden’ en ‘evaluatiekaders’. Hierdoor zijn debatten abstracter en minder ideologisch geworden, signaleert historicus Ruben Ros.

‘Een uitdagende rollercoaster, maar ook een verbindende en leerzame ervaring,’ zo vat het team van iGEM Leiden 2022 hun deelname aan de iGEM-wedstrijd samen. De wedstrijd voor synthetische biologie kwam tot een hoogtepunt tijdens de ‘Grand Jamboree’ in Parijs. Het team eindigde in de top 10 van 360…

Dankzij een slimme onderzoeksmethode zit er schot in het onderzoek naar betere medicijnen tegen tuberculose. Binnen een Amerikaans consortium dat 30 miljoen dollar subsidie kreeg, speelt de Leidse onderzoeker Rob van Wijk een belangrijke rol. ‘De volgende doorbraak in tbc-onderzoek komt heel wat sneller…

Vier wetenschappers van de Universiteit Leiden ontvangen de komende vijf jaar financiering van ReumaNederland. Met de financiering moet langlopend onderzoek naar reuma mogelijk gemaakt worden.

Henk Hoekstra en Alessandra Silvestri werken aan de natuurkunde en sterrenkunde van de Euclid missie. De Nederlandse onderzoekers zijn deel van de ESA missie.

‘Meer bekendheid voor borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) is cruciaal omdat BPS nog steeds een aanzienlijk stigma heeft’, vertelt Anne Krause-Utz (Klinische Psychologie). Samen met een team internationale topwetenschappers geeft Krause-Utz in een artikel een update van de huidige kennis over deze…

Beïnvloedt de bodem waarop we onze gewassen verbouwen ook de gezondheid van onze maag en darmen? En geeft een betere bodem de gewassen ook een betere kwaliteit en smaak? Dat zijn enkele van de vragen waar bodemecoloog Emilia Hannula met een groot consortium aan gaat werken. Dankzij een NWO-KIC subsidie…

Kunstmatige intelligentie wordt vaak verbeeld als een technisch redmiddel in de strijd tegen klimaatverandering. Maar er kleven risico’s aan, zegt Barrie Sander.

Zeven dagen stikstof-arm leven, op excursie naar een veeboerderij en telkens nieuwe gastdocenten. Zo zien de weken eruit van masterstudenten die sinds begin oktober het keuzevak Nitrogen & Sustainability volgen. Het doel? Een oplossing vinden voor het Nederlandse stikfstofprobleem.

Yung Lin onderzoekt hoe burgers in Taiwan en Zuidoost-Azië publieke diplomatie vormgeven, culturele bruggen slaan en identiteitsconflicten beïnvloeden.

‘Als je Open Science in de praktijk wilt doorvoeren, moet je minstens bij elke faculteit iemand hebben die onderzoekers op een laagdrempelige manier kan helpen met praktische problemen.’ Dorien Huijser begeleidde twee jaar de transitie naar de nieuwe manier van werkenbij het Brain and Development Research…

Door klimaatverandering, oorlogen en de gevolgen van de coronapandemie verslechtert wereldwijd het welzijn van kinderen. In haar oratie wijst Ann Skelton, hoogleraar Kinderrechten in een duurzame wereld, op de desastreuze effecten van meerdere crises die op elkaar inwerken.

Milieuwetenschapper Rutger Hoekstra sprak op 12 april de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe. Dat is niet niks. Hoe kom je daar als wetenschapper? En, belangrijker, wat was zijn boodschap? In acht vragen legt Rutger uit wat hij doet en waarom.

In de bieb in Leiden neemt publiekstrekker Francine Oomen de belangstellenden mee op ontdekkingsreis in ‘Hoe overleven we’. Twee Leidse bachelorstudenten presenteren hun klinisch psychologische inzichten over de karakters en situaties in haar eerste boek voor volwassenen. Onderzoeker gaat in op de onthulling…

Wat hij precies moest verwachten, wist inlichtingenanalist William Lippert nog niet bij de start van zijn promotieonderzoek. Over het onderwerp was weinig bekend. Drie jaar later weet hij het zeker: conventionele wapenbeheersingsakkoorden zorgen voor vrede.

Nano-plastics verstoren de ontwikkeling. Meiru Wang, onderzoeker bij het Instituut Biologie Leiden, keek naar de extreme effecten die piepschuim nano-deeltjes kunnen hebben, met kippenembryo’s als model. Haar resultaten zijn alarmerend. Zeker omdat nano-plastics overal zijn. In de lucht, drijvend door…

Door te bestuderen hoe afzonderlijke DNA-moleculen zich gedragen, kunnen we genetische aandoeningen beter begrijpen en betere medicijnen ontwerpen. Tot nu toe was het één voor één onderzoeken van DNA-moleculen een langzaam proces. Biofysici van de TU Delft en de Universiteit Leiden ontwikkelden een…

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

Expert public affairs en politiek Arco Timmermans adviseerde vorige week informateur Kim Putters.

De winnaar van de Studentprijs Hannah Boekestijn bedankt Manon Uphoff namens alle psychologiestudenten voor het boek dat de schrijver eigenlijk niet had willen schrijven: 'Vallen is als vliegen'. Het publiek is getuige van discussies tussen studenten, schrijvers, professionals en belangstellenden voor…

Het Nederlandse poldermodel bood jarenlang stabiliteit en bestuurlijke rust, maar is het nog bestand tegen de dynamiek van vandaag of is het ‘te star’?

Als je denkt aan politieke filosofie, dan denk je aan Immanuel Kant, Georg Hegel en Johann Fichte. Deze filosofen worden gezien als grote vertegenwoordigers van het Duitse idealisme. Universitair docent Contentinale Filosofie Marie Louise Krogh heeft een Veni ontvangen om dieper op de Duitse idealisten…

Mensen werken niet alleen liever samen met leden van hun eigen ingroup, ze concurreren er ook liever mee, lieten Leidse onderzoekers in een sociaalpsychologische studie in 51 landen zien. Dit ‘nasty neighbor’- effect was een grote verrassing voor de onderzoekers, totdat ze in studies over dieren doken.…

Drukte op de Spoedeisende Hulp is geen betrouwbare indicator voor het aantal patiënten dat naar de Acute Opname Afdeling gaat. Daarom ontwikkelde het Leids Universitair Medisch Centrum een opnamevoorspeller.

Marlon Titre (1982) studeerde aan het Koninklijk Conservatorium, promoveerde en studeerde aan de Universiteit Leiden, deed nog een aantal andere studies en is nu onder meer directeur-bestuurder van Filmhuis Den Haag. Wie is dit multitalent?

Een passie voor videogames, beeld en wetenschap: het lijkt bijna onmogelijk samen te brengen. Toch heeft wetenschappelijk animator Vera Williams die droomcombinatie gevonden bij het microscopielab van NeCEN. ‘Een afbeelding of animatie helpt om de inhoud van complex onderzoek duidelijker te maken.’

Hij schept orde in de chaos en analyseert satellietzwermen. Tijdens zijn promotieonderzoek verdiepte wiskundige Oliver Nagy zich in willekeurige netwerken en hoe deze tot evenwicht komen. Tussendoor ontwikkelde hij ook nog even een handige tool. Deze kennis is waardevol voor onder andere berekeningen…