Na een hapje sprinkhaan luisteren naar tips van ‘migraineprof’ Michel Ferrari en dan naar de Schouwburg voor een duik in het puberbrein. In de Nacht van Kunst en Kennis smelten wetenschap en kunst vloeiend samen, met een flinke dosis humor als smeerolie.

Woensdag 16 juni promoveert wiskundige Ionica Smeets op het onderwerp kettingbreuken. In het Academiegebouw zal ze tegenover een gezelschap van nationaal en internationaal gerespecteerde wiskundigen haar proefschrift verdedigen. ‘Ik ontdekte de kettingbreuken en dacht: leuker dan dit wordt het niet.…

Vogels rondom luchthavens zijn agressiever en zingen alsof ze gehoorverlies hebben. Een samenwerking tussen onderzoekers van Manchester Metropolitan University en het Instituut Biologie Leiden heeft tot verrassende resultaten geleid over de impact van antropogeen lawaai op vogels rondom vliegvelden.…

Ze trotseerde op het nippertje de bureaucratie en stond dagenlang te hengelen naar kabeljauw. Mariene bioloog Inge van der Knaap ontdekte in de Noordzee dat lawaai het gedrag van vissen flink verstoort. ‘Er is nu veel aandacht voor geluid onder water.’

Mensen die vaak gestrest zijn of een burn-out hebben, kunnen rustiger worden door een andere ademhaling. Mogelijk heeft dat ook positieve effecten op concentratie en aandacht. Voor het eerst onderzocht psycholoog Roderik Gerritsen dit soort effecten van anders ademhalen. Gerritsen promoveert op 13…

Een half miljoen mensen heeft het afgelopen jaar te maken gehad met pesterijen op het werk. Daarvan worden 80.000 mensen structureel vernederd, vermeden, uitgescholden of bedreigd. Wat weten we over het effect van pesten op de werkvloer op onze gezondheid?

Wil je weten en meten of onbewuste stress de gezondheid beïnvloedt, zoek het dan in effecten op de bloeddruk. Dat is de richting die gezondheidspsycholoog Melanie van der Ploeg meegeeft aan vervolgonderzoek naar het effect van stress, bewust of onbewust op ons lichaam. Promotie op 25 september.

‘Wat ik aantrekkelijk vind aan het bodemleven, is dat het stuurbaar is,’ verklapt onderzoeker Martijn Bezemer van het Instituut Biologie Leiden (IBL). ‘Dat je kan zeggen: wat wil je? En dat ik de bodem dan kan omtoveren tot iets wat jij nodig hebt. Ten minste, dat dachten we.’

‘Als je in een nieuwe omgeving rondloopt, wordt het leersysteem in de hersenen actief. Dat zorgt ervoor dat we in staat zijn beter te leren, zelfs nadat we weer in een bekende omgeving zijn teruggekeerd.’ Dat concludeert neurowetenschapper Judith Schomaker in haar recente publicatie in Neurobiology…

Het plotselinge uitsterven van de Neanderthaler, zo’n 40.000 jaar geleden, is voor veel wetenschappers nog steeds een raadsel. Nieuw onderzoek van wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven, Universiteit Leiden en Wageningen University suggereert dat we de teloorgang van de Neanderthalers…

Medisch onderzoek komt vaak overdreven in het nieuws. Niet alleen in journalistieke stukken zitten slordigheden, ook in academische persberichten worden resultaten overdreven. Dit blijkt uit een studie van wetenschappers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de Universiteit Leiden, die…

Bij onderhandelingen over salaris of een aankoop maken onderhandelaars strategisch gebruik van emoties. Sociaal psycholoog Zi Ye laat zien hoe de ene onderhandelaar bijvoorbeeld teleurstelling overdrijft of boosheid verbergt. En dat de ander dat soms wel kan waarderen. Ye promoveerde 20 mei.

Na het nieuws dat TomTom 300 banen schrapt door inzet van kunstmatige intelligentie (AI), reageerden FGGA-onderzoekers Friso Selten en Alex Ingrams met opiniestukken. Zij plaatsen het nieuws in breder perspectief en pleiten voor een genuanceerder debat over AI en banenverlies.

Voor sociale dieren is het essentieel om elkaar snel te kunnen herkennen. Mensen herkennen elkaar onmiddellijk aan het gezicht. Voor chimpansees is het gezicht ook belangrijk, maar een nieuwe studie van neuropsycholoog Mariska Kret in PLOS ONE laat zien dat daarnaast het achterwerk telt.

Op 18 november werd het boek Vallende kwartjes van Bas Haring en Ionica Smeets gepresenteerd. De ondertitel luidt: Een slimme selectie van leesbare wetenschap. En dat is precies de juiste omschrijving van deze bloemlezing, waarin natuurwetenschappelijke inzichten voor een groot publiek worden uitgel…

De kijk op stress begint fundamenteel te veranderen. We kunnen ook onbewust aan stress lijden, tijdens onze slaap en overdag . Hoogleraar psychologie Jos Brosschot wijdt er op 2 december zijn oratie aan.

Tijdens de opening van het academisch jaar, hebben de ‘Wiskundemeisjes’ Jeanine Daems en Ionica Smeets de Mr. K.J. Cathprijs gekregen voor de positieve wijze waarop zij de naam van de Universiteit Leiden naar buiten brengen. De Wiskundemeisjes propageren de wiskunde op hun gelijknamige site.

Weinig onderzoekers zien heil in onderzoek naar glioblastoom, een ongeneselijke hersentumor. Alexander Kros bracht collega’s bij elkaar die de uitdaging aangaan. Europese onderzoeksfinancier ERC stelde onlangs 10,6 miljoen euro ter beschikking, een jaar eerder stelde NWO 3 miljoen euro beschikbaar.…

Ionica Smeets wil het prijzengeld dat ze won met de Irispenning, een prijs voor excellente wetenschapscommunicatie, geven aan projecten van studenten.

Onderwaterherrie, afkomstig van seismisch onderzoek, zorgt ervoor dat Noordzeekabeljauwen zich anders gaan gedragen. Dat blijkt uit onderzoek van Leidse biologen in samenwerking met Belgische collega’s. Tijdens de verstoring zijn de vissen minder actief dan anders, is hun dag-en-nacht-ritme verstoord,…

Uit het PISA-onderzoek van 2019 bleek dat het leesniveau van een kwart van de 15-jarigen in Nederland onvoldoende is. Ze hebben moeite om schoolboekteksten te begrijpen en snappen bijvoorbeeld een brief met informatie van school niet. Dit is zorgelijk, omdat deze kinderen hiermee niet volwaardig kunnen…

Prentenboeken staan vol dieren, maar dat blijken vooral zoogdieren te zijn. Vooral huisdieren en exotische dieren zijn daarbij populair. Een groot deel van de Nederlandse fauna zijn veel minder te zien, maar bioloog Michiel Hooykaas van de Universiteit Leiden ziet kansen genoeg voor een biodiverser…

Zwangerschap veroorzaakt sterke veranderingen in hersenfuncties en die veranderingen beïnvloeden de band tussen moeder en kind. Dat ontdekten onderzoekers van Amsterdam UMC en de Universiteit Leiden. Met hun onderzoek, gepubliceerd in Nature Communications, schijnen ze licht op dit lang onontgonnen…

Quantumtechnologie heeft de potentie om de samenleving ingrijpend te veranderen. Maar hoe kun je burgers effectief informeren over technologie en wetenschap die zo ingewikkeld en raadselachtig is? Promovendus Aletta Meinsma deed er onderzoek naar.

De ultieme bèta-medley. Daarop trakteren Bas Haring, hoogleraar Publiek Begrip van Wetenschap, en Ionica Smeets, freelance wetenschapsjournalist en Wiskundemeisje, van 25 t/m 29 juni iedereen die geïnteresseerd is. Hun medley ‘Big Science’ voert de deelnemers vijf dagen langs grote thema’s van de na…

Aangespoeld plastic onderzoeken of het verzorgen van gewonde wilde dieren: vrijwilligers zijn onmisbaar in het beschermen van de natuur. Toch blijft hun waardevolle kennis nog te vaak onbenut, concludeert promovendus Liselotte Rambonnet.

De genomineerden voor de Prof. Dr. J.Th.J. van den Berg-prijs 2025 en de IRO Thesis Prize 2025. Wie schreven de beste politicologische bachelorscripties?

Promovendus Fien Demuynck onderzocht het effect van windmolenparken op vissen en hoe negatieve effecten te verminderen.

Studievoorlichting

Een stevig debat is het resultaat van de Annie Romein-Verschoorlezing in Leiden op 7 maart 2013, ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag. In de lezing belicht de Leidse puberbreinprofessor Eveline Crone het verschil tussen mannen- en vrouwenhersenen. Daarna is sociologe Christien Brinkgreve aan…

Jojanneke van der Toorn begint op 1 januari 2017 als eerste hoogleraar op de bijzondere leerstoel Workplace Pride. De focus daarvan ligt op inclusie van lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender personen (LHBT).

Leiden University archaeologists receive multiple awards for research on interaction between the Greek and Roman world and ‘The East’

Dit academisch jaar zal de Leiden Socio-Legal Series (LSLS) van start gaan! In deze reeks van 10 lezingen zal maandelijks een jurist(e) aan de hand van zijn of haar eigen onderzoek aangeven op welke wijze het rechtssociologisch perspectief – in theoretische en/of methodologische zin – daarbij een rol…

Globaliseren is geglobaliseerd worden en daarbij speelt materiële cultuur een cruciale rol. Dat is de eigentijdse les van Miguel John Versluys, de nieuwe hoogleraar Klassieke en Mediterrane Archeologie. Hij leert ons die aan de hand van onderzoek naar het ontstaan en de groei van het Romeinse rijk,…

Leidse wetenschappers leverden een belangrijke bijdrage aan de succesvolle tentoonstelling ‘Beyond the Nile’ in het Amerikaanse J. Paul Getty Museum. Ook schreven ze mee aan het bijbehorende boek dat op 5 september wordt overhandigd aan rector magnificus Carel Stolker.

De Romeinse overheersers in Egypte in de eerste vijfhonderd jaar na Christus waren zeer kieskeurig in wat zij importeerden uit Noord-Afrika: objecten van kalk- en zandsteen gingen nooit op transport naar Rome, van gekleurde en harde stenen juist wel. Deze voorwerpen riepen weliswaar allerlei noties…

Wetenschappers, ambtenaren en buurtbewoners kwamen 27 september bijeen om te praten over samenwerking rondom duurzaamheid. Welke resultaten levert dat op? In een groene ‘stadsoase’ in het centrum van Den Haag spraken zij over de energietransitie, bottom-up-initiatieven en burgerwetenschap.

Ruim twintig internationale studenten hebben het diploma van ALGANT ontvangen, de masteropleiding algebraïsche meetkunde en getaltheorie van het Mathematisch Instituut in samenwerking met andere Europese universiteiten. Antibureaucratische creativiteit was nodig om alle regels met de Brusselse in overeenstemming…

Isa Oliveira (33) uit Brazilië studeerde astrofysica in Leiden en promoveerde bij de Sterrewacht. ‘Daar had ik toegang tot faciliteiten waar ik daarvoor alleen maar van kon dromen.'

Hoogleraar Leo Lucassen mengt zich vaak in het publieke debat over zijn specialisme. Gaat het over een ‘migratiegolf’ dan voelt hij zich verplicht wat historische relativering aan te brengen. ‘Zorgen? Ja, die heb ik zelf ook.’

Er worden veel goede afstudeerscripties geschreven door de studenten die hun Leidse geschiedenisopleiding ermee afronden. Alleen de allerbeste scripties worden voorgedragen voor de Fruinprijs: de jaarlijkse prijs voor de beste onderzoeksmaster-, master- of Europaeumscriptie van de Opleiding Geschied…

Terrorisme, crisis, geweld, inlichtingen, diplomatie, oorlog en vrede zijn onderwerpen die breed aan bod komen in de onderzoeksactiviteiten van ISGA. Regelmatig verschijnen ISGA-onderzoekers in internationale media om hun onderzoeksexpertise te bespreken. Dit item biedt een overzicht van niet-Nederlandse…

Nog steeds kunnen we nieuwe dingen leren van de oude Grieken. Hoe ze zorgden dat innovaties geaccepteerd raakten, bijvoorbeeld. Een groep classici, onder Leidse leiding, gaat hier onderzoek naar doen dankzij de grootste NWO-subsidie die er is.

Per oktober maakt Joeri Reinders deel uit van de Leiden Teachers’ Academy, een groep innovatieve docenten die elk een subsidie van 25.000 euro ontvangen voor projecten rond onderwijsvernieuwing.

Zeven Leidse wetenschappers ontvangen een prestigieuze Vici-beurs. Dat maakte de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) bekend.

Sprekers van over de hele wereld gaven, aan de hand van het centrale thema, ‘Animals: Theory, Practice, and Representation’, een interessante kijk op de relatie tussen mens en dier tijdens de LUCAS Graduate Conference.

Op donderdag 27 november 2014 verdedigde Laurens Raijmakers zijn proefschrift

De afgelopen jaren hebben burgerwetenschappers van het project Erfgoed Gezocht de hele Veluwe en Utrechtse Heuvelrug afgezocht op zoek naar nog onbekend archeologisch erfgoed. Dit onderzoek leverde onder andere een verdubbeling van het aantal bekende grafheuvels op in dit gebied.

Het Leiden Institute for Brain and Cognition (LIBC) houdt op 4 november het publiekssymposium ‘Onzekere tijden: struikelblok of springplank?’, dat de positieve kant van onzekerheid belicht. De bijeenkomst vindt plaats in de Stadsgehoorzaal in Leiden.