Eiwitten organiseren zich rond onze lichaamscellen via een kracht die ze zelf veroorzaken. Ze deuken de cel in en rollen zo naar elkaar toe. Deze ontdekking geeft meer inzicht in processen als voedingsopname en hersensignalen, maar ook in malafide processen zoals Alzheimer. Publicatie in Nature’s Scientific…

Een stukje geribbeld rubber functioneert als een eenvoudige computer, met geheugen en het vermogen om tot twee te tellen. Leidse natuurkundige onderzoekers publiceren erover in het tijdschrift PNAS. ‘Simpele materialen kunnen informatie verwerken, en wij zijn bezig de principes daarvan te achterhale…

Tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen op 10 januari is bekend gemaakt wie de Ontdekker van het jaar 2010 is geworden, wie de C.J. Kokprijs heeft gewonnen voor het beste proefschrift van het jaar en wie de Onderwijsprijs en Juryprijs heeft gewonnen.

Onderzoekers van het Laboratorium voor Astrofysica van de Sterrewacht Leiden zijn erin geslaagd om water te maken onder omstandigheden zoals die in de ruimte heersen.

Een nieuwe samenwerking tussen de Universiteit van Antioquia in Medellín (Colombia) en de Leidse Sterrewacht is van start gegaan. De samenwerking, die in eerste instantie vijf jaar duurt, is opgezet om de ontwikkeling te stimuleren en de kwaliteit van het onderwijs en onderzoek in de sterrenkunde te…

Fotosynthese werkt alleen optimaal als een plant zich kan aanpassen aan verandering in de lichtinval. Natuurkundige Martina Huber ontdekte dat een flexibele staart van een bepaald eiwit het middel kan zijn waarmee de plant die aanpassing op het licht teweeg kan brengen. Haar ontdekking wordt op 5 maart…

Wrijving zet nuttige energie om in nutteloze warmte, en vermorst zo minstens 5 procent van alle welvaart in de wereld. Fysicus Joost Frenken wil wrijving tot vrijwel nul reduceren met nanostructuren op basis van grafeen. Dankzij een Advanced ERC Grant van 2,5 miljoen euro , kan hij dit onderzoek nu…

Aan het Leiden Institute of Physics doen wetenschappers onderzoek met de Time Warp, een camera die 5000 beelden per seconde vast kan leggen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld het uit elkaar spatten van een waterdruppel bestuderen. Erg interessant voor wetenschappers én voor kinderen.

Binnen een fractie van de eerste seconde na de oerknal groeide het heelal van de grootte van een atoom tot de afmeting van het zonnestelsel. Tot voor kort was dit slechts theorie maar nieuw onderzoek suggereert dat dit idee echt klopt. In deze lezing leggen Leidse sterrenkundigen uit wat de recente…

Op donderdag 3 november viert de Universiteit Leiden de officiële onthulling van twee muurformules in de Leidse binnenstad. De wet van Snellius en de formule voor de Lorentzkracht schitteren vanaf nu op twee muren in het historische centrum. Ze zijn onderdeel van een project om ruim tien baanbrekende…

Een fata morgana ontstaat wanneer door zonlicht de lucht boven de grond opwarmt. Natuurkundige Michel Orrit en zijn collega’s hebben dit principe gebruikt op de schaal van nanometers om enkele moleculen te zien. Hun artikel verscheen op 15 oktober in Science.

Volgens de Keuzegids Universiteiten 2015 zijn Wiskunde en Informatica twee van de zes Leidse topopleidingen. Wiskunde wordt met name goed beoordeeld op de inhoud van de opleiding, informatica op het onderdeel communicatie. Ook de andere Leide bètaopleidingen worden goed beoordeeld.

Het is alsof zijn familie er een abonnement op heeft: natuurkundige Louk Rademaker is de vierde generatie die promotie-onderzoek deed aan de Universiteit Leiden. Van wiskundige raadsels en Indonesische talen tot waterschaarste in Kameroen en de digitalisering van strafrecht.

Een nieuwe ontdekking bewijst dat het uitmaakt welke benadering onderzoekers kiezen bij het analyseren van grote natuurkundige, sociale of biologische systemen met een netwerkstructuur. Sinds begin vorige eeuw hebben wetenschappers altijd aangenomen dat elke benadering equivalent is. Nu komen veel resultaten…

De kleine kwantumwereld en onze belevingswereld hebben andere natuurwetten. Leidse natuurkundigen zoeken naar de grens tussen beide werelden. In een artikel dat binnenkort verschijnt in Physical Review Letters stellen ze nu een bovenlimiet vast.

Op 12 september heeft Michel Orrit zijn Spinozaprijs in ontvangst genomen uit handen van OCW staatssecretaris Sander Dekker in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Met de prijs is een premie gemoeid van 2,5 miljoen euro, die vrij is te besteden aan wetenschappelijk onderzoek naar keuze, en het felbegeerde…

Dwerg satellietsterrenstelsels in de Melkweg voeren een andere dans uit dan onderzoekers aanvankelijk verwachtten. Marius Cautun van Durham University ontving een Marie Curie beurs om de geheimen van deze orbitale dans te ontrafelen. 1 oktober 2018 start hij zijn onderzoek bij de Sterrewacht Leiden…

Een bepaald soort oliedruppels verandert van vorm bij afkoelen: van bolvormig naar een twintigpuntige icosaëder naar een platte zeshoek. Twee verschillende theorieën konden dit verschijnsel niet helemaal verklaren, maar een Physical Review Letter door Ireth García-Aguilar en Luca Giomi lost het raadsel…

Paul Ehrenfest was als hoogleraar theoretische fysica een ‘katalysator van de wetenschap’. Begin vorige eeuw bouwde hij in Leiden een belangrijke onderzoeksschool op en onderhield hij levendig contact met collega’s als Niels Bohr en Albert Einstein. Marijn Hollestelle promoveert op het leven en werk…

Waarom kies je voor een master in Leiden? We vroegen het een paar van de bezoekers die op 10 oktober naar de Masterdag van W&N kwamen – soms van ver. Ze luisterden naar presentaties, bezochten de infomarkt, bekeken het gebouw. Ze wilden vooral vragen stellen, sfeer proeven en van studenten en docenten…

Op 7 februari vond het eerste co-creatie-evenement van het Expanding (Event) Horizons-project plaats aan de Universiteit Leiden. Bijna 30 docenten, wetenschappers en consultants met verschillende achtergronden hebben projecten ontworpen om studenten uit ondervertegenwoordigde minderheidsgroepen te betrekken…

Na vele jaren voorbereiding heeft CERN een baanbrekend nieuw experiment goedgekeurd: de Search for Hidden Particles (SHiP). Alexey Boyarsky was er vanaf het begin bij betrokken. ‘We weten dat er natuurkunde ontbreekt en die willen we vinden.’

Grafeen en andere laagjesmaterialen vormen samen compleet nieuwe stoffen. Leidse natuurkundigen leggen de basisregels vast voor het ontwerpen van zulke materialen door te meten hoe de lagen in een stapel met elkaar wisselwerken. Publicatie op 29 november in Nature Communications.

Wat zijn momenteel de grote natuurwetenschappelijke thema’s waar iedereen iets van af zou moeten weten? En hoe kan die kennis ons helpen in het dagelijks leven? In de zomercursus Big Science (4 t/m 8 juli) geven Bas Haring en Ionica Smeets antwoord op deze vragen.

Wetenschappers hebben losse lichtdeeltjes nodig voor bijvoorbeeld quantumencryptie of quantumcomputers. Leids natuurkundigen hebben nu een nieuwe productiemethode experimenteel bewezen. Publicatie in Physical Review Letters op 23 juli.

De zuurstofomzetting door moleculaire koperkatalysatoren verloopt anders dan tot nu toe werd gedacht. Michiel Langerman van het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek (LIC) wist de werking van koperkatalysatoren voor deze belangrijke reactie op te helderen. Deze kennis biedt mogelijkheden om nieuwe…

Eencellige organismen hebben stijver DNA dan meercellige levensvormen zoals mensen en rijst. Theoretisch natuurkundigen komen tot deze conclusie na simulatie van buiging in volledige genomen. Publicatie in Biophysical Journal op 7 februari.

Drie Leidse fundamentele onderzoeken binnen de natuurkunde, chemie en medische wetenschap krijgen geld van wetenschapsfinancier NWO. Het gaat om onderzoek naar het magnetisch veld van het heelal, de rol van myeloïde cellen bij kankerimmunotherapie en de evolutie van oereiwitten.

Cursus

Cursus, Training

Cursus, Training

Lezing, Studium Generale

Debat, Film Screening and Discussion

Terwijl de Verenigde Staten nog altijd oorlog voert met drones en China grossiert in grootschalige cyber- en informatie operaties, leven Oekraïense en Russische soldaten in loopgraven en moeten NAVO-tanks een breekijzer vormen aan het front in de Donbas. Is oorlog door technologische ontwikkelingen…

Op 5 mei vieren we de bevrijding van Nederland in 1945 en dat we sindsdien in vrijheid mogen leven. Wat betekent vrijheid en hoe zit het met onze veiligheid? Verschillende FGGA-experts maken een koppeling met hun vakgebied.

Studievoorlichting, Speeddate evenement

Lezing

Lezing

Lezing

Lezing

Lezing

Orange the World 2025

Alle gave natuurwetenschap in één week. Met die aanprijzing boden Bas Haring en Ionica Smeets hun zomercursus Big Science aan. Van 27 juni tot 1 juli mochten alle geïnteresseerden aanschuiven voor een weekje college en excursies.

Lezing, Studium Generale

Binnen het Instituut voor Strafrecht en Criminologie wordt vanuit uiteenlopende disciplines onderzoek verricht naar Kwetsbare groepen en Ongelijkheid.

Boekpresentatie en panel

Congres/symposium

Boekpresentatie