Leidse natuurkundigen krijgen 1,5 miljoen euro voor het ontwikkelen van een hybride microscoop met nanometer-resolutie. 'Het idee is om de voordelen van elektronenmicroscopen te combineren met die van optische microscopen.'

Tijdens de Nacht van Kunst & Kennis verandert de Leidse binnenstad in een podium voor kunst en wetenschap, waar bezoekers op een toegankelijke manier mee in aanraking kunnen komen. Bijdragen vanuit de faculteit komen van o.a. Ewine van Dishoeck, Dirk Bouwmeester, Jaap van den Herik, Bas Haring, Roeland…

Natuurkundige Koen Bastiaans en collega's hebben een nieuwe quantumvloeistof ontdekt. Dat is ze gelukt met een techniek die te vergelijken is met luisteren naar regendruppels die op het dak vallen. Publicatie in Science, 29 oktober 2021.

Micro- en nanoplastics zorgen voor stress bij gewassen zoals sla en wortels. Dat ontdekte promovendus Laura Julia Zantis. Door die stress kunnen planten minder goed groeien en daalt hun voedingswaarde. Dit effect treedt zelfs op bij biologisch afbreekbare plastics.

Het is met afstand de beroemdste kat uit de wetenschap: Schrödinger's kat die kan verkeren in een superpositie, een toestand van zowel leven als dood. Totdat je kijkt, want dan 'kiest' de kat een van de twee opties. Leidse natuurkundigen rekenden een experiment door waarmee dit raadselachtige keuzemoment…

Liposomen – nanobolletjes die bestaan uit vetachtige moleculen – zijn veelbelovend voor vaccinaties. Bio-farmaceutisch wetenschapper Naomi Benne ontdekte dat je de immuunreactie in diermodellen kan sturen door de lading van deze liposomen te veranderen. Op 8 september verdedigde ze succesvol haar proefschrift,…

Petr Steindl werkt aan quantumstippen in optische microholtes voor zijn phd onderzoek. Hij manipuleert enkele fotonen om complexe lichtstructuren te bouwen. Toepassingen zijn veilige quantumcommunicatie en de poorten in een quantumcomputer.

Voor de start van je onderzoek je hypothese en analyse alvast online registreren. Waarom zou je dat als wetenschapper doen? Henk van Steenbergen, onderzoeker in cognitieve psychologie, ging het experiment aan. ‘Ik beschouwde het als oefening in open science.’

Baanbrekend werk van een Europees consortium maakt het mogelijk om eenvoudig nieuwe enzymen te ontdekken en te bestuderen. Het consortium publiceert de nieuwe technologie in het gezaghebbende open access tijdschrift ACS Central Science.

Nederlandse onderzoekers slaan de handen ineen om samen met een reeks maatschappelijke partners onderzoek te doen om de biologische klok gezond te houden in onze moderne 24-uurssamenleving. Het BioClock consortium ontvangt daarvoor een subsidie van maar liefst 9,7 miljoen euro. Het is een van de projecten…

Natuurkundige Remko Fermin van de Universiteit Leiden heeft een Rubiconbeurs van NWO gewonnen. Daarmee gaat hij onderzoek doen naar supergeleidende diodes die zouden kunnen bijdragen aan het verminderen van de CO2 uitstoot van datacenters.

Op donderdag 9 september gaf de burgemeester van Leiden het officiële startschot voor een uniek, tienjarig onderzoeksproject in de polder bij Oud Ade. Tijdens een feestelijke opening in de boerenbuitenlucht plantte hij samen met alle betrokken partijen ceremonieel de eerste boompjes. Want één ding staat…

Hoe kunnen we lever- en nierschade door medicijngebruik voorkomen? Promovendi Marije Niemeijer en Lukas Wijaya onderzochten wat er in onze cellen gebeurt als deze schade zich begint te ontwikkelen tijdens een zogeheten stressreactie. Beiden richtten zich op een ander deelonderwerp en deden interessante…

Mensen met autisme hebben problemen met hun grenzen aangeven en voelen zich vaak niet gerespecteerd door niet-autistische mensen. Om het dagelijks leven van mensen met autisme te veranderen, maar ook de blik van de wetenschap werken Carolien Rieffe en haar onderzoeksteam nauw samen met mensen uit deze…

Vanuit een witleren fauteuil, waarop Barack Obama ooit zat, opende decaan Michiel Kreutzer het academisch jaar. Dit keer niet met bezoekers, maar volledig coronaproof via een livestream. In een huiselijke setting sprak Kreutzer met verschillende gasten, onder wie Covid-19-onderzoeker Thomas Hankemeier…

Een team van Leidse en Groningse studenten is door naar de Europese finale van de BISC-E competitie. In deze jaarlijkse wedstrijd moeten studenten een duurzame oplossing bedenken voor een groot maatschappelijk probleem. Het team bedacht SuckerSpheres: een natuurlijk alternatief voor de plastic microbeads…

Wat heb je aan fundamentele wetenschap? Veel, zo bewijzen de sprekers tijdens Science Matters. Dit symposium werd op 18 maart 2016 gehouden ter ere van het tweehonderd jarig bestaan van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen.

Brownse beweging is het voortdurend bewegen van microscopisch kleine objecten door een bombardement van de omringende deeltjes. Maar hoe verandert deze beweging als het object flexibel is in plaats van rigide? Ruben Verweij, Pepijn Moerman en collega's publiceren nu de eerste metingen.

Hoe kunnen chimpansees zo nauw aan ons verwant zijn en toch amper ritmegevoel hebben? ‘De beste studenten ooit’ en gedragsbioloog Michelle Spierings lieten zien dat chimpansees wel degelijk in de maat trommelen en bewegen. Elk in hun eigen maat zelfs.

Bierafval omzetten in een nuttig, duurzaam product. Dat was de missie Leidse studenten van het internationale BISC-E evenement. De biologiestudenten leefden zich met succes uit op deze opdracht. Ze wonnen de derde plaats bij de Nederlandse competitie, met de simpele formule: granen + schimmel = onde…

Om beleid en besluitvorming over verduurzaming te ondersteunen, is het belangrijk om burgers en stakeholders te betrekken bij deze processen. ‘Participatie’ heet dat middel in de Bestuurskunde. Hoogleraar Eefje Cuppen constateert dat het nog vaak mis gaat met die participatie. Oratie op 31 oktober.

De Nobelprijs voor Natuurkunde gaat dit jaar naar onderzoek in de quantumfysica. De prijs wordt op 10 december uitgereikt in Stockholm. Natuurkundige Bas Hensen legt uit waarom dit belangrijk is en hoe zijn onderzoek in Leiden hieraan relateert.

In strijd tegen kanker, antibiotica-resistentie en wegwerpplastic: Ahmed Ali, Fredj Ben Bdira en Valerio Barbarossa ontvangen een LUF-subsidie voor hun innovatieve en maatschappelijk relevante onderzoek. Deze subsidies voor academisch talent vormen vaak een belangrijke springplank naar aanvragen bij…

Afgewezen worden doet pijn, maar iemand moeten afwijzen evengoed. Sociaal psychologen ontdekten dat studenten op hospiteeravonden de ander ‘dehumaniseren’ om zo’n afwijzing makkelijker te maken. Dat klinkt misschien ernstig, maar volgens de onderzoekers is het ook logisch.

Zonder een gewas opnieuw te zaaien toch nakomelingen produceren, die zelfs groter kunnen zijn dan de ouderplant. Volgens Leidse onderzoekers is dat mogelijk door het overstimuleren van één gen. Daarmee verjongt een cel en gaat deze terug naar de embryonale fase.

Voordat we als patiënt een pil kunnen nemen, staan onderzoekers vaak jarenlang in het lab om een medicijn te ontwikkelen en testen. En daar horen experimenten met proefdieren vaak bij. Als hoofd van de knaagdierenfaciliteit zorgt Ilze Bot er samen met haar collega’s voor dat deze experimenten op een…

Door te bestuderen hoe afzonderlijke DNA-moleculen zich gedragen, kunnen we genetische aandoeningen beter begrijpen en betere medicijnen ontwerpen. Tot nu toe was het één voor één onderzoeken van DNA-moleculen een langzaam proces. Biofysici van de TU Delft en de Universiteit Leiden ontwikkelden een…

Met 8,9 miljoen euro van de Deense National Research Foundation gaan de Universiteit van Aarhus en de Leidse Sterrenwacht in 2020 het Center for Interstellar Catalysis (InterCat) oprichten. Het centrum staat onder leiding van Aarhus-professor Liv Hornekær. In Leiden wordt het onderzoek verricht door…

Deze week sluiten we het academisch jaar af met verschillende FGGA-studenten, waarin zij hun zomer- en toekomstplannen vertellen, maar ook terugblikken op het afgelopen jaar: ‘Ik vond het ontzettend prettig om weer terug te komen naar de fijne sfeer op Wijnhaven.’

Veel farmaceutische bedrijven stoten hun eigen lab af en gaan nauwer samenwerken met universiteiten en start-ups van wetenschappers. Hoogleraar Science based business Simcha Jong onderzoekt onder andere op het Leiden Bio Science Park (LBSP) hoe wetenschappelijke ideeën uitmonden in nieuwe medicijne…

‘Een particuliere donatie voor je onderzoek, dat is heel bijzonder’, vindt de Leidse psycholoog Femke Nijboer. Een deel van de opbrengst van het boek ‘Donkere wolken’ schenkt schrijver en ervaringsdeskundige Sun Mi Venema voor onderzoek naar het locked-in syndroom. Een gesprek over een cheque van Venema…

Het zand op Europese stranden mag er dan maagdelijk uitzien, dat is het vaak niet. In iedere kilo zand zitten gemiddeld zo’n 250 stukjes microplastic. Dat ontdekten Leidse wetenschappers met hulp van strandgangers uit heel Europa.

Laagjes gestapeld grafeen kunnen werken als een spiegel voor bundels van elektronen. Dat ontdekten natuurkundigen Daniël Geelen en collega’s, met een nieuw type elektronenmicroscoop. In het vakblad Physical Review Letters beschrijven ze het resultaat, dat zou kunnen leiden tot optische instrumenten…

Onder druk kunnen onschuldige verdachten toch een valse bekentenis afleggen. Hoe komt dat? Rechtspsycholoog Linda Geven geeft hierover een lezing op het LIBC-publieksevenement Brein & Recht. Tijdens dit congres op 16 september kun je lezingen volgen over fascinerend hersenonderzoek en de rechtspraak…

Micrometers grote, zelfvoortstuwende bolletjes zwemmen sneller op een ondergrond van waterafstotende siliconen dan op water-aantrekkend glas of polyetheen. 'Bijna niemand had erbij stilgestaan dat de ondergrond ertoe doet', zegt ontdekker Stefania Ketzetzi, die het effect ontdekte, onderzocht en verklaarde.…

Op initiatief van burgemeester Henri Lenferink is een eerste verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden van meer Leidse samenwerking op het terrein van hersenen. De uitkomsten van deze verkenning zijn uitermate positief. De Leiden Bio Science Park foundation heeft opdracht gekregen om de samenwerking…

Hoe kunnen we in Nederland beter voorbereid zijn op infectieziekten overgedragen door muggen? Daarnaar gaat het Netherlands Centre for One Health komende 5 jaar onderzoek doen met bijna negen miljoen euro onderzoeksgeld toegekend van NWO. Ecoloog Maarten Schrama van het Centrum voor Milieuwetenschappen…

De

De inrichting van schoolpleinen bepaalt mede of kinderen samen spelen. Dat geldt vooral voor de meer kwetsbare leerlingen, zoals kinderen met gehoorproblemen of autisme. Onderzoekers keken of nieuwe speelobjecten groepspatronen doorbreken. Die versterken vooral de positie van populaire kinderen, zo…

Loes Janssen en collega’s ontwikkelden een vernieuwende methode om te meten hoelang en hoe vaak ouder en kind in het dagelijks leven dichtbij elkaar zijn. Ze gebruikte 'Bluetooth low energy beacons' in combinatie met de smartphone-app Ethica om de fysieke nabijheid van deelnemers te tracken en automatisch…

Als hoogleraar translationele neuro-oncologie in het LUMC onderzoekt Marike Broekman hoe hersentumoren beter te behandelen.

In de achttiende eeuw liet de VOC haar slaven wonen op het ‘Slaveneiland’ van de Sri Lankaanse hoofdstad Colombo. Tegenwoordig staat ‘Slave Island’ onder grote druk van projectontwikkelaars. Hoofddocent Alicia Schrikker bracht de geschiedenis samen met haar collega’s Iromi Perera, Varuna de Silva…

Ambassadeurs uit elf Latijns-Amerikaanse en Caribische landen maakten op 15 mei kennis met de paradepaardjes van het onderzoek van de Leidse bètafaculteit. Prins Carlos de Bourbon de Parme reikte prijzen uit aan twee jonge wetenschappers die onderzoek doen in Latijns-Amerika.

Charlotte Poot is medeoprichter en voorzitter van Hospital Hero. Ze studeerde en promoveerde aan het LUMC.

Natuurkundige Sense Jan van der Molen onderzoekt materialen die niet in de natuur bestaan. ‘Het is fascinerend om te zien hoe de eigenschappen van een materiaal veranderen als we het superdun weten te maken.’ Op 21 oktober spreekt hij zijn oratie uit.

Eiwitten remmen die een rol spelen bij de groei van agressieve kankercellen, dat is het plan van professor Bob van de Water en zijn team. Zij ontvangen hiervoor ruim 700.000 euro van KWF Kankerbestrijding. Onderzoeker Maaike Vreeswijk en patholoog Danielle Cohen zijn aangesloten vanuit het LUMC.

Op 9 juli openende het nieuwe Medical Delta Fieldlab Phenomix haar deuren. In het fieldlab werken wetenschappers, zorginstellingen en bedrijven samen praktische toepassingen van metabolomics-onderzoek: onderzoek naar stofwisselingsproducten. Medical Delta sprak met de Leidse hoogleraar Thomas Hankemeier.…

Onderzoekers van Universiteit Leiden en de TU Delft hebben twee technieken die gebruikt worden om metingen te doen aan biomoleculen gecombineerd tot een techniek die tien keer zo gevoelig is.

Theoretisch fysicus Carlo Beenakker krijgt zijn tweede Advanced Grant van de European Research Council (ERC). Met deze beurs van 2 miljoen euro gaat hij proberen de ideale bouwsteen voor een quantumcomputer te realiseren, namelijk 'vervlochten' Majorana-deeltjes. Een gewaagd project, met uitzicht op…

Zeven talentvolle vrouwelijke wetenschappers sluiten zich als Junior Investigator aan bij de strijd tegen kanker van het Oncode Insitute. Laura Heitman van het Leiden Academic Centre for Drug Research is één van hen. ‘Ik hoop nieuwe aangrijpingspunten voor geneesmiddelen te ontdekken.’