Oratie

Geen bonte mix meer aan kledingstijlen en vele tinten zwart tijdens de promotieplechtigheid. Want sinds kort mogen ook oppositieleden en copromotoren in toga als ze geen hoogleraar zijn. De verruiming benadrukt de gelijkwaardigheid van alle leden. Hoe historisch is deze verandering?

Promovendus Camil Staps zet zijn academische carrière voort in Berlijn. Hij ontvangt een Rubicon-beurs om daar onderzoek te doen naar aanwijzend voornaamwoorden.

Contact tussen ouders en kinderen na een uithuisplaatsing is belangrijk, maar kan in de praktijk een lastige uitdaging zijn voor professionals. Onderzoekers van de afdeling Jeugdrecht en Gezondheidsrecht en het Instituut Pedagogische Wetenschappen hebben financiering ontvangen om dit te onderzoeken.

Na maanden voorbereiding werd het heel spannend: zou de lucht boven Leiden op tijd opklaren voor de beloofde voorstelling van flonkerende sterren en planeten? Honderden Leidenaren gingen op 25 september op sterrenjacht. Ze werden zich meer dan ooit bewust van de effecten van lichtvervuiling.

Als symbool van het kwaad staat de Holocaust in het hart van de westerse herinneringscultuur. Maar die herdenking leidt tot heel uiteenlopende inzichten, stelt Cleveringa-hoogleraar Frank van Vree in zijn oratie. Is de geschiedenis een bron van identiteit of kritische reflectie?

Met een penseel of camera: al eeuwenlang brengen schilders en fotografen in beeld hoe Leidse studenten studeren. Een expositie in de Hortus botanicus wijst op de verschillen en overeenkomsten in 450 jaar studentenleven. Bij de opening werd ook vooruitgeblikt: hoe ziet onderwijs er in de toekomst uit…

Op 4 mei herdenkt de universitaire gemeenschap in Uur van Herinnering alle studenten en medewerkers die gedood werden in de Tweede Wereldoorlog. Ook is er aandacht voor onvrijheid en onderdrukking vandaag de dag. Drie vragen aan Amerikanist Sara Polak, voorzitter van het comité Uur van Herinnering.

NU.nl bericht over de levering van 38 Amerikaanse Abrams-tanks aan Taiwan. Universitair docent Casper Wits licht op NU.nl toe dat deze tanks onderdeel zijn van een grotere bestelling en een reactie vormen op de toenemende spanning met China.

Een knalroze pluchen proefschriftkaft, antieke promotieprenten, een pannetje gestolde lak: de lustrumexpositie Hora est! in de Oude UB neemt je mee in de rituele maar ook eigenzinnige wereld van promoties. Van plechtige ceremonies tot geruststellende pedellenhumor.

Een samenwerking tussen taalkundigen, geografen en antropologen moet duidelijk maken hoe talen zich gedurende duizenden jaren hebben verspreid door Zuid-Amerika. Universitair hoofddocent Rik van Gijn is verantwoordelijk voor de taalkundige kant van dit NWO-project.

Vier prenten, tien jaar onderzoek. Niet dat ze erop uitgekeken raakte, integendeel. Corrie van Maris, die deze week promoveert, is altijd gefascineerd gebleven door háár 17e-eeuwse serie, waarvoor ze zoveel liefde voelt. ‘Ik zag steeds andere, nieuwe dingen.’

Promotie

Studievoorlichting, Graduate School

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

Drie wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Starting Grant van de Europese onderzoeksraad. Met deze subsidie kunnen onderzoekers hun eigen project lanceren en een eigen onderzoeksteam vormen.

Ad IJzerman, emeritus hoogleraar Farmacochemie, is op 26 april benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Hij kreeg de Koninklijke onderscheiding uit handen van burgemeester Elbert Roest op het gemeentehuis in Bloemendaal.

De collegezalen in het Lipsius zaten in januari vol met nieuwsgierige 3 vwo’ers. Tijdens een speciale profielkeuzemiddag maakten ze kennis met de faculteit en de talenstudies. ‘Ik wist helemaal niet dat het Hebreeuws en Arabisch op elkaar leken.’

Het is cruciaal dat de Universiteit Leiden reflecteert op haar eigen koloniale verleden. Dat stelde Cleveringahoogleraar Gert Oostindie in zijn oratie op 24 november. ‘Als universitaire gemeenschap moeten wij onszelf een spiegel durven voorhouden en, waar nodig en mogelijk, ook concrete stappen zett…

Lezing

In november werd in Leiden de eerste Nederlandse vertaling van het verzamelde werk van de twintigste-eeuwse dichter W.H. Auden gepresenteerd. De gebeurtenis werd luister bijgezet met een poëzievertaalwedstrijd, die drie winnaars opleverde.

In een volle Stadsgehoorzaal hield filosoof en Eerste Kamerlid Daan Roovers de 54e Huizingalezing. Het werd een warm pleidooi voor een politiek waarin niet alleen gewonnen, maar ook gepraat en gespeeld wordt.

Hoogleraar Sjef Barbiers verruilt per 1 september zijn baan als wetenschappelijk directeur van het LUCL voor de functie van directeur-bestuurder van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT).

Twee wetenschapscommunicatieprojecten van de Universiteit Leiden hebben een WECOM-beurs gekregen binnen de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Het gaat om onderzoek naar de geschiedenis van de dovengemeenschap in Nederland en naar een aandoening waardoor mensen veelvuldig verdwalen.

Het einde van het jaar betekent vaak terugblikken met lijstjes, overzichten en verhalen. Dit laat zich mooi combineren in een lijst van alle boeken die diverse politicologen van de Universiteit Leiden dit jaar hebben uitgebracht. Op boekengebied hebben deze wetenschappers namelijk zeker niet stilgezeten.…

Olivier Morskate liep na zijn bachelor Bestuurskunde stage bij het liaisonbureau van het EP in Nederland.

Onderzoek naar ons koloniale en slavernijverleden, openhartige gesprekken bij een Keti Koti-tafel, tentoonstellingen, lezingen en podcasts die de link leggen tussen heden en verleden. Op vele manieren sloten medewerkers en studenten aan bij het landelijke Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Hoe deden…

Om Nederlandse literatuur echt te kunnen begrijpen, moet je over de grenzen kijken. Dat is althans de opvatting van Sander Bax. Vanaf 1 augustus is hij hoogleraar Contemporaine Nederlandse Literatuur en Cultuur in een transnationale dynamiek.

Tien Leidse musea en erfgoedinstellingen maakten samen de online tentoonstelling ‘Carels universum’. Ze kozen objecten uit hun collectie die volgens hen symbool staan voor scheidend rector Carel Stolker en het onderzoek in Leiden. Met directe verwijzingen, speelse associaties en een enkele knipoog.

Op 4 december presenteerden studenten van mboRijnland bij de Universiteit Leiden hun eigen interactieve speurtochten langs de Sporen van het Midden-Oosten in Leiden. Deze presentaties waren het resultaat van een samenwerking tussen mboRijnland, LeidenGlobal en de Faculteit Geesteswetenschappen van de…

In 2014 viel Rusland Oekraïne binnen en bezette de Krim en zo’n tweeënhalf jaar geleden begon het een grootschalige invasie. Voor Oekraïne is het een oorlog. Maar Rusland noemt het een “speciale militaire operatie”. Dergelijke woordkeuzes sturen de manier waarop mensen tegen zaken aankijken. Voor een…

Tweeduizend jaar geleden kwam het Midden-Oosten klem te zitten tussen de opkomst van het Romeinse Rijk in het westen en het Parthische Rijk in het oosten. Promovendus Nolke Tasma ontvangt een NWO-beurs om uit te zoeken hoe de lokale bewoners deze veranderingen hebben ervaren.

Op klompen in een Nederlands themapark in Japan maakte Cindy Heijdra echt kennis met het land van haar studie. Meer dan twintig jaar later studeert ze weer – dit keer voor basisschoolleraar.

‘We kunnen onze kennis nog meer delen met anderen en breder inzetten’, zei Annetje Ottow, voorzitter van het College van Bestuur, tijdens de presentatie van het nieuwe strategische plan op de 447ste dies natalis. De nieuwe strategie richt zich daarom op vernieuwen en verbinden, tussen disciplines en…

Na een roerige aanloop – het Academiegebouw werd bezet door Students for Palestine – ging de Cleveringa-oratie van politicoloog Hélène Landemore door. Zij stond stil bij het protest en benadrukte het belang van een open debat, binnen de universiteit en in de democratie.

Lezing

Sinds hoogleraar Vroegmoderne literatuur en cultuur Nadine Akkerman een vrouwelijke spion tegenkwam in haar onderzoek, blijven de geheim agenten opduiken in haar werk. Nu is er Spycraft, dat ze samen schreef met wetenschapshistoricus Pete Langman, een publieksboek over de geheimhoudingstechnieken die…

Nog te vaak beschouwen westerse landen Afrika als de periferie, stelt antropoloog Mayke Kaag. In haar oratie pleit ze voor een andere invalshoek: zie Afrika als een spiegel voor mondiale ontwikkelingen. Zoals de impact van de digitale revolutie.

Wanneer een kind uit huis geplaatst wordt, is het uitgangspunt altijd dat het kind weer terug naar huis kan. Er zijn echter nog veel vragen over hoe dit proces – 'perspectiefbepaling' – eruit zou moeten zien. Een nieuw onderzoek moet inzichten bieden.

Jongeren zijn vatbaar voor misleidende informatie op sociale media. Maar inzichten uit de ontwikkelingspsychologie tonen aan dat ze ook sterke kanten hebben die weerbaarheid bevorderen. In een nieuw onderzoek van ontwikkelingspsycholoog Ili Ma worden onderzoekers en scholen handvatten geboden om samen…

Technologie sluipt steeds verder het klaslokaal binnen. Wie houdt de regie? Hoogleraar Nadira Saab pleit in haar oratie voor digital agency: leer docenten en jongeren technologie bewust en kritisch te gebruiken, in plaats van erdoor gestuurd te worden. Zoals door chatbots en algoritmen.

Met de wandelreeks Leidse Wereldwandelingen ontdek je de vele talen, culturen en historische voetstappen die in de Sleutelstad hun sporen hebben nagelaten. Nieuw binnen deze reeks is de audiotour Sporen van het Midden-Oosten in Leiden. Deze gratis tour neemt bezoekers mee langs bijzondere plekken in…

Studievoorlichting

Nu het steeds eenvoudiger wordt om teksten te digitaliseren, lijkt het haast vanzelfsprekend om dat met alles wat ooit geschreven is te doen. Universitair docent Verena Meyer vindt dat te makkelijk gedacht. ‘We moeten ons verdiepen in de politieke en culturele effecten van digitalisering.’

NWO heeft veertien Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend. Met deze beurs van maximaal 850.000 euro krijgen onderzoekers de kans om in de komende vijf jaar een nieuwe onderzoeksgroep op te zetten en een vernieuwende onderzoekslijn te ontwikkelen.

De drie formerende partijen D66, CDA en VVD hebben een nieuw coalitieakkoord gepresenteerd. Daarin geven ze onder meer aan de zeer forse bezuinigingen op het hoger onderwijs terug te willen draaien. Dit is goed nieuws, hoewel er nog veel onzeker is. Het college van bestuur volgt de plannen de komende…

Lezing, Leids Actualiteitencollege

Filmvertoning

Techgiganten zoals Google, Apple en Microsoft bepalen steeds meer de digitale wereld waarin we leven. Reijer Passchier waarschuwt: ‘Er zijn dringend maatregelen nodig om deze invloed in te perken.’

Kunst en cultuur, Operacollege