Het Instituut Biologie Leiden is per 1 mei een gasthoogleraar rijker: bioinformaticus Marnix Medema bekleedt een jaar lang de Van der Klaauw-leerstoel. Hij kijkt uit naar samenwerking en wil het bioinformatica-onderwijs een boost geven.

Verstoringen in de darmflora kunnen invloed hebben op mentaal welzijn. Hoe kan deze kennis worden gebruikt bij het voorkomen van stress-gerelateerde aandoeningen? Psycholoog Laura Steenbergen zoekt het uit met een projectsubsidie van het Leids Universiteits Fonds (LUF) en de Gratama-Stichting.

Het klinkt futuristisch, maar het kan toch: miniatuurorganen van patiënten maken en hierin bestuderen hoe ziektes zich ontwikkelen en behandeld kunnen worden. Dat willen onderzoekers van het LUMC, de Universiteit Twente (UT), UMCG, TU Delft en het Hubrecht Instituut de komende 10 jaar bereiken met een…

Paco Barona Gomes is de nieuwste universitaire hoofddocent bij het Instituut Biologie Leiden (IBL). De Mexicaanse onderzoekers is gefascineerd door de evolutie van natuurstoffen, die microben, planten en dieren uitscheiden. ‘Het is alsof we chemische zwarte gaten onderzoeken.’

Elf Leidse onderzoekers ontvangen een Vidi-beurs van 800.000 euro van NWO. Hiermee kunnen zij de komende vijf jaar een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en een onderzoeksgroep opzetten.

Alireza Mashaghi van het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR) zal met behulp van de modernste technologie verkeerd gevouwen eiwitten onderzoeken die een rol spelen bij spierdystrofie. Zijn doel: tot nieuwe inzichten komen die in de toekomst leiden tot nieuwe therapieën. Mashaghi ontvangt…

Hoe kunnen we ecosystemen in duinen het beste herstellen? Het project TERRA-Dunes onderzoekt daarvoor de rol van bodemmicroben in de ontwikkeling van natuurlijk duingebied. Het project is nu een nieuwe fase ingegaan: het planten van 412 eikenboompjes gekweekt in verschillende soorten bodems.

Het prestigieuze tijdschrift Science Translational Medicine heeft een studie gepubliceerd van Leidse onderzoekers over een krachtig nieuw antibioticum dat resistentie kan overwinnen. ‘Het idee was om het originele antibioticum aan te passen en een ‘next-generation’ medicijn te maken’, zegt Nathaniel…

De donkere materie van de biologie: kluwens van suikermoleculen die bijvoorbeeld als suikerspinnen om ziekteverwekkers heen zitten. We weten er nog maar weinig van. Wouter Remmerswaal gooide al zijn talent in de strijd – in het lab en als modelleur – en had succes. Hij promoveerde 12 september.

Een ernstige longontsteking trefzeker behandelen: dat lukt vaak niet. De ziekteverwekker achterhalen gaat moeizaam. Promovenda Ilona den Hartog probeerde iets nieuws: ‘Wij zochten antwoorden in stoffen die ons lichaam zelf maakt.’ Promotie 17 september.

Veertien excellente studenten geologie, biologie, sterrenkunde en wiskunde en zeven stafleden maakten een geologische excursie naar Australië. De Expeditie Eendracht, georganiseerd door het Bioscience Initiative van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen, had als doel de aller-oudste resten…

Jaarlijks sterven er wereldwijd meer dan 1,3 miljoen mensen aan tbc. Onderzoek naar de bestrijding is dus hard nodig. Vanuit allerlei disciplines doet Leiden onderzoek naar tbc. Een symposium op 24 maart belicht diverse activiteiten, om zo landelijke samenwerking verder te stimuleren.

De crèche en het klaslokaal zijn misschien wel de meest gunstige plekken voor ziekteverwekkers. Toch is er relatief weinig bekend over hoe kinderen reageren op virussen en bacteriën en hoe het komt dat sommige kinderen veel beter beschermd zijn dan anderen. Simon Jochems, onderzoeker aan het Leids Universitair…

Welke verborgen natuur leeft er in de stad en hoe kunnen we deze organismen benutten? Dat gaat het HiddenBiodiversity-project de komende vier jaar onderzoeken. Het onderzoek ging maandag 26 september van start met een bijeenkomst in de Hortus botanicus.

Hoe ligt het DNA in onze cellen precies opgevouwen? Om dat te onderzoeken ontvangt biochemicus Remus Dame een ENW-Groot-subsidie van 3 miljoen euro. De Universiteit Leiden deelt de beurs met de TU Delft, VU en het Hubrecht Instituut.

Op 10 december verzorgt geneticus Hans Clevers de eerste Tinbergenlezing nieuwe stijl, die in het teken staat van stamcellen. De jonge Leidse hoogleraren Ariane Briegel en Susana Chuva de Sousa Lopes vertellen in korte inleidende lezingen over bacteriële neuzen en het afrijpen van eicellen in het la…

Biologen gaan extracten van tuinbouwgewassen verzamelen in een digitale bibliotheek. Producenten uit de farmacie, agrochemie, cosmetische industrie en foodsector die op zoek zijn naar specifieke stoffen kunnen via het systeem in contact komen met de tuinders die de stoffen produceren. De bibliotheek…

In maart staat de Universiteit van Nederland in het teken van archeologie. Vier Leidse wetenschappers delen hun kennis in een online college van 15 minuten. Wat gebeurt er precies als een lijk ontbindt? En waarom is tandsteen een goudmijn voor archeologen?

Een nieuwe computersimulatie toont de veelbelovende mogelijkheden van het opbloeiende veld topologie. Slim ontworpen mechanische structuren dragen geluid exclusief in één richting en zijn resistent tegen fabricagefouten. Publicatie op 17 juli In Nature Physics.

In sciencefiction stripboek Resist NOW! illustreren wonderlijke avonturen onderzoek tegen antimicrobiële resistentie. Maar of het stripboek er daadwerkelijk komt, hangt af van of er genoeg geld wordt opgehaald om het project uit te voeren.

Hoewel tuberculose tegenwoordig met antibiotica is te genezen, vormen nieuwe resistente varianten van de bacterie een steeds groter probleem. Bioloog Annemarie Meijer en haar collega’s onderzoeken de afweer tegen de ziekte. Dit biedt aanknopingspunten voor de ontwikkeling van medicijnen. 3 vragen aan…

Net voor de kerst ontvingen drie getalenteerde wetenschappers goed nieuws: ze ontvangen een persoonlijke onderzoeksbeurs van de Hartstichting. Ilze Bot van het Leiden Academic Centre for Drug Research is één van hen. Zij ontvangt de Established Investigator beurs van 650.000 euro. Hiermee kan ze vijf…

Wat voor invloed hebben natuurlijke stoffen op de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen? Hoe kan samenwerking tussen verschillende vakgebieden de kennis over de natuur gebruiken? Hierover organiseert het Instituut Biologie Leiden een symposium op 14 en 15 april 2016.

Dankzij de Rubiconbeurs van NWO kunnen vier jonge, veelbelovende wetenschappers twee jaar onderzoek doen aan een buitenlandse universiteit. De Leidse laureaten zijn Renske Janssen, Girija Joshi, Anne van der Meij en Yana van der Weegen.

Vier universitaire medische centra, waaronder het LUMC, slaan de handen ineen om de pandemische paraatheid in Nederland te vergroten

Gilles van Wezel is per 1 september benoemd tot de nieuwe wetenschappelijk directeur van het Instituut Biologie Leiden. Van Wezel is de opvolger van Herman Spaink, wetenschappelijk directeur sinds september 2014.

Het Instituut Biologie Leiden (IBL) opende vandaag haar deuren voor onder andere de Leidse burgemeester, Henri Lenferink. Samen met decaan van de faculteit Jasper Knoester en directeur bij de provincie Zuid-Holland Ton Jonker kreeg hij uitleg over de verschillende onderzoeken van het instituut en de…

Elektronen die synchroon om hun as spinnen, blijken over grote afstand supergeleidend te blijven in magnetisch chroomdioxide. Elektrische stroom uit deze elektronen kan kleine magneetjes omklappen, en de supergeleidende variant levert mogelijk de basis voor een harde schijf zonder energieverlies. Publicatie…

Meehelpen bij de zoektocht naar nieuwe antibiotica? Bestel dan het practicum Antibiotica Gezocht! Een nieuw lespakket ontwikkeld door wetenschappers van de Universiteit Leiden.

De uitdaging: een tool ontwikkelen die chemische stoffen detecteert die op zichzelf niet-dodelijke stress geven aan bacteriën, maar gecombineerd wel dodelijk zijn. Een team van dertien Leidse studenten nemen deze uitdaging aan in de jaarlijkse ‘international Genetically Engineered Machine’ (iGEM) competitie…

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek heeft vier beurzen toegekend aan Leidse geesteswetenschappers. Met dit geld kunnen zij onderzoek doen naar een onderwerp van hun eigen keuze, zonder dat hier thematische randvoorwaarden aan zijn verbonden.

Dertien Leidse studenten zijn een crowdfundingsactie gestart om geld in te zamelen voor onderzoek naar mogelijkheden om planten op Mars te verbouwen. Zij dragen hiermee bij aan de kennis van het heelal. Het project maakt deel uit van de iGEM-wedstrijd.

Onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen Open Competitie XS-subsidies van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Promotie

Op deze pagina vind je een overzicht van prijzen en subsidies die in 2025 zijn toegekend aan onze medewerkers en studenten, en de bijzondere benoemingen aan de Universiteit Leiden en andere instellingen.

Quantum, machine learning, AI en qubits. Quantum Leiden bundelt onderzoek en onderwijs van Universiteit Leiden naar supercomputers of quantumcomputers

Streptomyceten lijken op schimmels, maar het zijn bacteriën die in de grond leven. Ze zijn erg populair in de biotechnologie omdat ze veel antibiotica en enzymen produceren. Met zijn Vici-project gaat de Leidse onderzoeker Gilles van Wezel manieren zoeken om die productie te verhogen.

DNA-encapsulated nanoclusters zijn korte stukjes DNA, gewikkeld om een cluster van een handjevol zilveratomen. Ze kunnen dienen als extreem gevoelige sensor voor giftige of vervuilende stoffen, of voor sporen van virussen en bacteriën.

De onderzoeksgroep van farmacoloog Coen van Hasselt heeft meegewerkt aan een studie die is gepubliceerd in het toonaangevende Lancet Infectious Diseases. Het internationale team bracht de behandeling met antibiotica van de levensbedreigende ontstekingsreactie sepsis bij pasgeboren baby’s in kaart in…

Wetenschappers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Antoni van Leeuwenhoek hebben ontdekt hoe gespecialiseerde immuuncellen in staat zijn tot het opsporen en verwijderen van tumoren, die ‘onzichtbaar’ zijn voor de conventionele verdedigingsmechanismen van het immuunsysteem. Deze…

De kwaliteit van vaccins wordt nu nog vaak getest met behulp van proefdieren. Dat moet anders, vonden onderzoekers van de Universiteit Leiden en vaccinologisch instituut Intravacc. Samen gingen ze op zoek naar een testmethode die dierproeven overbodig maakt. De eerste veelbelovende resultaten zijn gepubliceerd…

Van pipetteren in het lab naar stralend voor de camera bij een wereldwijd studentenevenement. Met 8.000 kijkers op de livestream presenteerde Marjolein Crooijmans dit jaar de iGEM Giant Jamboree in Parijs.

Vier masterstudenten Science Communication & Society hebben voor het eindproject van hun studie twee postcasts gemaakt over het thema Plastic. Met de podcasts hielpen ze het Instituut Biologie Leiden (IBL) plasticvervuiling onder de aandacht te brengen. En dat was nog best lastig: ‘Test altijd eerst…

Via verschillende initiatieven probeert de Universiteit Leiden mensen bewust te maken van het belang van biodiversiteit: het cultiveren van een grote verscheidenheid aan micro-organismen, dieren- en plantensoorten. Dat is belangrijk, want in Nederland daalde de biodiversiteit van ongeveer 40 procent…

Piepkleine nanodeeltjes zorgen voor een heuse nieuwe industriële revolutie. Maar er is nog weinig bekend over mogelijke schade aan de voedselketen. Een internationale groep gaat het onderzoeken, en Leidse wetenschappers spelen daarbij een sleutelrol.

In veel studentensteden groeit het aantal coronabesmettingen, ook in Leiden stijgen de cijfers. Vooral in studentenhuizen is het soms lastig om afstand te bewaren, hoe doe je dat? Wij vroegen studenten naar de onderlinge afspraken in hun studentenhuis.

Bodem-ecologen Emilia Hannula (Leiden) en Elly Morriën (UvA) hebben op 5 november de gouden prijspenning van Teylers Tweede Genootschap ontvangen. Ze kregen de prijs voor hun inzending op een prijsvraag over duurzaam bodembeheer.

De uitdaging is groot, maar de voldoening als het lukt ook: complexe suikermoleculen maken die een rol spelen in de biologie.

In de Nacht van Kunst en Kennis op 14 september, kun je in Leiden op diverse plaatsen terecht voor een shot kunst en kennis. Maar dan is toch al de finale van IG Nobel, die mini-lezinkjes over onderzoek? Inderdaad. Past naadloos in het festival.

Door de toenemende antibioticaresistentie is de levensbedreigende aandoening sepsis steeds moeilijker te behandelen. Promovenda Feiyan Liu onderzocht met wiskundige modellen hoe we antibiotica effectiever kunnen inzetten om sepsis te genezen.